Ελεύθερο Σχέδιο σελίδα 2
Τα υλικά του ελεύθερου σχεδίου.
Το ελεύθερο σχέδιο ονομάζεται έτσι επειδή, σε αντίθεση με το γραμμικό σχέδιο, δεν χρησιμοποιούμε καθόλου γεωμετρικά όργανα. Εδώ δεν υπάρχουν χάρακες, διαβήτες ή ταυ για να μας δώσουν έτοιμες, μηχανικές γραμμές. Σχεδιάζουμε απόλυτα ελεύθερα. Το μοναδικό και πιο ισχυρό μας όργανο είναι τα μάτια μας, σε απόλυτη συνεργασία με το χέρι μας και τα απλά υλικά μας. Η «ελευθερία» αυτή, όμως, δεν σημαίνει προχειρότητα. Σημαίνει ότι εκπαιδεύουμε το βλέμμα μας να γίνεται ο χάρακας και ο διαβήτης μας. Μαθαίνουμε να μετράμε τον κόσμο γύρω μας, τις αποστάσεις και τις φόρμες, χρησιμοποιώντας μόνο την παρατηρητικότητά μας και το μολύβι μας. Για να πετύχουμε το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα, τα εργαλεία μας πρέπει να έχουν συγκεκριμένες ιδιότητες. Η βελόνα μετρήματος, για παράδειγμα, πρέπει να είναι λεπτή και ισχυρή, ώστε να μη στραβώνει εύκολα κατά τη διάρκεια του μαθήματος. Γι' αυτόν τον λόγο, η ιδανικότερη και πιο πρακτική λύση είναι μια απλή ακτίνα ποδηλάτου. Όσο για τη σχεδίαση, η γκάμα των μολυβιών μας από την κατηγορία Β (Β1, Β2, Β3 έως και Β8) αποτελεί το κλειδί για τον όγκο και τη ζωντάνια του έργου. Αυτά τα μαλακά μολύβια μας βοηθούν να αποτυπώσουμε με ακρίβεια κάθε διαβάθμιση: από τις απαλές γρίζες περιοχές με ελαφριά σκιαγράμμιση, μέχρι τους πιο βαθείς και σκούρους τόνους του μαύρου. Έχοντας πλέον κατανοήσει τη φιλοσοφία και τα εργαλεία μας, είμαστε έτοιμοι για το επόμενο βήμα.
Η χρήση της βελόνας
Τεντώστε το χέρι: Σηκώστε το χέρι με το οποίο γράφετε και τεντώστε το τελείως μπροστά σας, στο ύψος των ματιών σας.
Είναι σημαντικό ο αγκώνας να μένει πάντα κλειδωμένος. Αν το χέρι κάθε φορά είναι λυγισμένο σε διαφορετική θέση, η απόσταση αλλάζει, με αποτέλεσμα τα μεγέθη και οι αναλογίες να χαλάνε.
Η σωστή λαβή: Κρατήστε την ακτίνα με τα τέσσερα δάχτυλα της παλάμης σας, αφήνοντας τον αντίχειρα ελεύθερο να κινείται πάνω-κάτω κατά μήκος της βελόνας.
Η βελόνα πρέπει να στέκεται απόλυτα όρθια (κατακόρυφα), σαν ένας μικρός ιστός σημαίας.
Η στόχευση και η μέτρηση: Κλείστε το ένα μάτι, σαν να στοχεύετε το βάζο, και φέρτε την κορυφή της βελόνας στο χείλος του.
Με τον αντίχειρα, που είναι το μόνο κινητό στοιχείο, τοποθετήστε το νύχι στη βάση του βάζου.
Ελέγχουμε ξανά αν η κορυφή της βελόνας έχει φύγει από το χείλος και, αν χρειαστεί, ξαναμετράμε μετακινώντας μόνο το νύχι του αντίχειρα.
Η μεταφορά στο χαρτί: Όταν σιγουρέψουμε αυτή τη μέτρηση, χωρίς να τη χαλάσουμε, τη μεταφέρουμε στο χαρτί. Αν είμαστε μακριά από το βάζο, η απόσταση αυτή πάνω στη βελόνα θα είναι αρκετά μικρή.
Αν καθόμαστε κοντά στη σύνθεση, το μέγεθος που θα έχουμε μετρήσει με το νύχι θα είναι μεγαλύτερο. Αυτό δεν σημαίνει πως πρέπει να σηκωθούμε να πάμε πιο κοντά.
Απλά μπορούμε να διπλασιάσουμε το μέγεθος μέσα στο χαρτί, να το τριπλασιάσουμε κοκ, ανάλογα με το πόσο μεγάλο θέλουμε να σχεδιάσουμε το έργο μας.
Αν αποφασίσουμε, για παράδειγμα, ότι θέλουμε να το τριπλασιάσουμε, τότε κάθε επόμενη μέτρηση που θα κάνουμε θα πολλαπλασιάζεται επί 3.
Μέτρηση του πλάτους:Γυρνάμε τώρα τη βελόνα οριζόντια και μετράμε το μεγαλύτερο πλάτος του βάζου.
Το μεταφέρουμε στο χαρτί μας και το μεγεθύνουμε κι αυτό 3 φορές οριζόντια. Έτσι, έχουμε μια τέλεια αναλογία ύψους προς πλάτος, χωρίς να χρειαστεί ποτέ να σηκωθούμε από τη θέση μας και να πάμε κοντά με μέτρο.
Αφού βρήκαμε την σχέση υψους προς πλάτος, μπορούμε να σχεδιάσουμε τη μορφή του βάζου στις απόλυτες αναλογίες του. Αν δυσκολευτούμε με τις καμπυλες (ανοιχτές - κλειστές), μπορούμε παλι να μετρήσουμε τις αναλογίες τους πολλαπλασιαζοντας επί 3.
Μπορούμε να πάρουμε όσες μετρήσεις θέλουμε, προκειμένου να σιγουρέψουμε πως το περίγραμμα είναι πλέον ολόιδιο με το αληθινό.
Σκιαγράμμιση
Μετά τις μετρήσεις και το στήσιμο, έφτασε η ώρα να δώσουμε «ζωή» στο έργο μας.
Η σκιαγράμμιση είναι το μαγικό εργαλείο που θα δείξει τον όγκο και την τρισδιάστατη μορφή του βάζου, κάνοντάς το να φαίνεται στο χαρτί ακριβώς όπως το βλέπουμε και στην πραγματικότητα.
Για να πετύχουμε μια σωστή και καθαρή σκιαγράμμιση, ακολουθούμε μερικούς βασικούς κανόνες:
Πώς δημιουργούνται οι σκιές: Οι σκιές στο ελεύθερο σχέδιο γίνονται με γραμμές, τοποθετημένες η μία δίπλα στην άλλη.
Ανάλογα με το πόσο πολύ πιέζουμε το μολύβι μας στο χαρτί, αλλά και με το νούμερο του μολυβιού που επιλέγουμε (π.χ. ένα μαλακό 4B ή 6B για τα σκοτάδια), δημιουργούμε πιο σκούρες ή πιο ανοιχτές επιφάνειες.
Ο μεγάλος εχθρός του σχεδίου (Όχι μουντζούρες!): Ποτέ, μα ποτέ δεν χρησιμοποιούμε βαμβάκι, χαρτομάντιλο ή το δάχτυλό μας για να «σβήσουμε» τις γραμμές και να δημιουργήσουμε γκρίζα σύννεφα.
Αυτή η τεχνική δημιουργεί ακαθόριστες μουντζούρες, ιδιαίτερα κοντά στα περιγράμματα, και καταστρέφει την καθαρότητα του έργου.
Η σκιά πρέπει να αναπνέει μέσα από τις γραμμές του μολυβιού σας.
Κάντε προθέρμανση: Πριν απλώσετε τις σκιές πάνω στο έτοιμο βάζο σας, πάρτε ένα πρόχειρο χαρτί. Εξασκηθείτε εκεί στην πίεση του χεριού σας και δημιουργήστε μικρές κλίμακες από το φωτεινό γκρι μέχρι το βαθύ μαύρο.
Η δική σας καλλιτεχνική ταυτότητα: Το πιο όμορφο κομμάτι στη σκιαγράμμιση είναι ότι το στυλ της δεν διδάσκεται.
Ο τρόπος που αφήνετε το μολύβι να χαράξει το χαρτί, η πυκνότητα των γραμμών σας και η προσωπική σας «γραφή» είναι ο απόλυτος δικός σας τρόπος έκφρασης.
Αυτό το προσωπικό ύφος θα κάνει τα έργα σας μοναδικά και θα προδίδει την καλλιτεχνική σας ταυτότητα!
ΤΕΛΟΣ